|
Mig langar til að fljúga fjarstýrðri flugvél, hvernig byrja ég?
Hvernig byrjendamódel er best?
Hvort er betra að kaupa tilbúið módel eða smíða sjálfur?
Er erfitt að smíða módel?
Hvaða stærð er hentugust?
Hvernig fjarstýringu er best að byrja með?
Hvað kostar að byrja?
Er erfitt að fljúga módeli?
Þyrlur
Hvar eru módelflugvellir?
Hvaða flugmódelfélög eru á Íslandi?
Hve langt dregur fjarstýringin?
Hve hratt flýgur módelið?
Hvað gerist ef mótorinn drepur á sér?
Þarf leyfi til að fljúga flugmódeli?
Þarf að kaupa tryggingar?
Get ég kennt mér sjálfur að fljúga?
Flughermar
Mig langar til að fljúga fjarstýrðri flugvél, hvernig byrja ég?
Gamalt máltæki segir "sígandi lukka er best". Þetta á vel við um módelflug, því auðvelt er að ætla sér um of. Ef vel á að takast til er mjög áríðandi að byrja rétt og og fara að ráðum þeirra sem náð hafa tökum á íþróttinni. Þess vegna er lang best að byrja á því að tala við þá sem hafa nokkra reynslu og hafa lært af öllum þeim mistökum sem þeir hafa gert. Til dæmis er fróðlegt að fara út á módelflugvöll á góðviðrisdegi og horfa á menn fljúga. Mörg tímarit um módelflug fást hér á landi, en þau eru flest á ensku. Síðast og ekki síst er rétt að gerast félagi í flugmódelfélagi og sækja fundi, það er ekki skylda að vera félagi til að sækja fundi, það eru allir velkomnir sem áhuga hafa á módelflugi. Flugmódelfélagið Þytur er með heimasíðu þar sem er hægt að nálgast grunnupplýsingar og síma. Þar eru einnig upplýsingar um það sem er á döfinni, svo sem mót og fundi. Efst á síðu Hvernig byrjendamódel er best?
Bestu flugmódelin fyrir byrjendur hafa þann eiginleika að þau fljúga næstum sjálf. Ef flugmanni verða á mistök er oft nóg að sleppa stýripinnunum og módelið réttir sig af nánast sjálft í flestum tilfellum Þannig flugmódel er háþekja (vængur ofan á skrokk) af miðlungsstærð. Vængur er flatbotna og án hallastýra. Módelið er smíðað úr balsa og með væng sem byggður er sem grind. Vængur er töluvert uppsveigður. Mótorstærð er um 6,5 rúmsentimetrar eða 0,40 rúmtommur, en þannig mótor er oft kallaður „40" mótor. Það er mjög fróðlegt að koma í heimsókn út á Hamranes fyrir sunan Hafnarfjörð og spyrja menn sem eru þar á staðnum, það eru þeir sem eru með reynslu af módelflugi. Efst á síðu Hvort er betra að kaupa tilbúið módel eða smíða sjálfur?
Hægt er að kaupa meira og minna tilbúin módel sem aðeins þarf að setja fjarstýringu og mótor í. Kosturinn er vissulega sá að hægt er að gera módelið flughæft á einni viku, en ókostir eru samt ýmsir. Til dæmis er mun erfiðara að lagfæra þannig módel eftir óhapp en módel sem smíðað er úr balsa. Tilbúin módel eru auk þess töluvert dýrari en ósamsett. Byrjendum er því ráðlagt að smíða sjálfir sitt módel, enda veitir það einnig mun meiri ánægju, auk þess sem menn læra meira á því. Efst á síðu Er erfitt að smíða módel?
Það er ekki erfitt ef menn eru sæmilega handlagnir. Aðalatriðið er að gefa sér tíma og skoða vel leiðbeiningarnar áður en lím er borið á. Það er alveg ótrúlegt hvaða vitleysu hægt er að gera þegar maður er að flýta sér! Reikna má með að smíðatími byrjendamódels sé 50 til 70 tímar, eða t.d. 5 tímar á viku í 3 mánuði. Aðalatriðið er að vængurinn sé ekki undinn og að skrokkurinn líkist ekki banana. Það er ómögulegt að fljúga skökku módeli. Kennslumódel verða yfirleitt fyrir miklu hnjaski og láta fljótt á sjá, svo að ekki er þörf á að leggja mikla vinnu í skreytingar. Rétt er þó að klæða það í áberandi litum svo það sjáist vel. Benda skal þó á að það er ekki á færi neins byrjenda að fljúga módeli að sjálfsdáðum, það er nauðsynlegt að fá tilsögn fyrstu flugin, annars getur farið illa og eintómur tími í viðgerðir í stað ánægju af því að fljúga. Til smíðinnar þarf þessi áhöld: - Flatt smíðaborð sem auðvelt er að reka títuprjóna í eða granna naggla.
- Módelhníf til að skera balsa ásamt nokkrum blöðum nr. 11.
- Lítil skrúfujárn, töng og etv. önnur smáverkfæri.
- Títuprjóna (helst T-prjóna eða aðra sterka).
- Sandpappír nr. 100 og 300 ásamt kubb..
- Þvottaklemmur og teygjur til að halda hlutum saman við límingu og litlar þvingur.
- Lóðbolta og tin.
- Straujárn til að festa filmu á skrokk og vængi.
- Lím: Hvítt trélím er ágætt og ódýrt. Sekúndulím getur flýtt fyrir. Epoxylím er gott að nota þar sem áraun er mikil.
Efst á síðuHvaða stærð er hentugust?
Hentug stærð á byrjendamódeli er fyrir 6,5 rúmsentímetra (0,40 rúmtommu) mótor, eða svokallaðan „40" mótor. Vænghaf um 150 - 170cm. Módel fyrir „25" eða minni mótor er óþægilega lítið. ATH að það er hægt að færa mótora á milli flugvéla einnig fjarstýribúnaðinn. Efst á síðu Hvernig fjarstýringu er best að byrja með?
Til eru fjarstýringar af ýmsum gerðum. Fyrir byrjendur eru 4-rása FM fjarstýringar nægilega góðar. Fjarstýringin þarf að vinna á 35MHz tíðnisviðinu, sem er frátekið fyrir flugmódel. Ekki má nota þannig fjarstýringu fyrir báta eða bíla. Sumir hafa fallið í þá freistingu að kaupa fjarstýringu erlendis og ætla að spara nokkrar krónur, en sjá svo eftir því þar sem erfitt er að fá varahluti og aukahluti í þannig tæki hér á landi. Þær fjarstýringar sem eru seldar hér á landi hafa verið prófaðar af Fjarskiptaeftirlitinu, og eru því af hæsta gæðaflokki. Mikilvægt er að bæði sendirinn og móttakarinn séu með hleðslurafhlöðum og að hleðslutæki fylgi tækjunum. Varist að nota rafhlöðuhylki með lausum rafhlöðum, því þannig frágangur þolir illa titring frá mótor. Efst á síðu Hvað kostar að byrja?
Stofnkostnaður er kannski nokkuð mikill, en hafa verður í huga að t.d. mótor og fjarstýringu geta menn átt árum saman. Sjálfsagt er að dreifa kostnaðinum eftir því sem smíðinni miðar áfram. Byrja má á því að kaupa módel og setja það saman. Nokkrum mánuðum síðar þarf að kaupa filmu og smáhluti. Nokkru síðar mótor og síðast fjarstýringu. Kostnaðinum má þannig dreifa á t.d. hálft ár. Hér á eftir eru nokkur dæmigerð verð: - Byrjendamódel; kr. 7 - 15.000,-
- Filma, lím og smáhlutir; kr. 7.000,-
- "40" mótor; kr. 10-15.000,-
- Fjögurra rása fjarstýring; kr. 20.000,-40.000
- Eldsneyti og helstu tól til að gangsetja mótor; kr. 5.000,- Samtals eru þetta um krónur 44.000,- til 66.000,-.
Efst á síðu Er erfitt að fljúga módeli?
Það er mun erfiðara en maður gæti haldið! Allmargir módelflugmenn hafa lært að fljúga alvöru flugvélum, og þeim kemur saman um að um fjórum sinnum erfiðara sé að stýra flugvél utan frá en innan frá. Hvers vegna? Jú, stýrin eru sífellt að breyta um hegðun þegar módeli er flogið. Þannig verður hægri að vinstri og öfugt þegar snúið er við og flogið til baka. Öllu snúnara verður það þegar flogið er á hvolfi; þá víxlast upp og niður, stundum hægri og vinstri, en ekki á sama hátt hjá hallastýri og hliðarstýri. Reikna má með að það taki allt að 10 flug með kennara að ná nokkrum tökum á byrjendamódeli, og er þá hvert flug um 15 mínútur. Næstu flug ganga síðan væntanlega hálf brösótt, sérstaklega flugtak og lendingar. Námi er þó ekki lokið þá, og eru menn ekki orðnir sæmilega færir fyrr en eftir um 50 flug. Oft koma fyrir óhöpp, sérstaklega í byrjun, og verða menn að taka því með jafnaðargeði. Vel notað byrjendamódel verður fyrir miklu hnjaski og er oft orðið marglímt og bætt áður en það hefur náð að skila hlutverki sínu. Menn verða ekki góðir í módelflugi fyrr en eftir nokkuð langa þjálfun. Efst á síðu Þyrlur
Mun erfiðara er að fljúga módelþyrlu en venjulegu vængjuðu módeli. Þyrlan er dýrari og varahlutir kosta stórfé. Það er því ráðlegt að læra fyrst á venjulegt módel. Efst á síðu Hvar eru módelflugvellir?
Hamranesflugvöllur: Þetta er stærsti módelflugvöllur landsins, og með þeim glæsilegri í heiminum. Núvirði framkvæmda á svæðinu er um 10 milljón krónur svo að greiða verður fyrir afnot. Leiðarvísir: Ekið er suður í gegn um Hafnarfjörð, þegar komið er lítið eitt yfir hæðina við kirkjugarðinn þá skal tekin hægri beygja og farið undir brúna sem er á Reykjanesbrautinni þar er íþróttasvæði Hauka Hafnarfirði. Ekið er áfram þann veg um 2,5 km leið (um 300 metrum lengra en háspennulínan og gula spennistöðin) uns komið er að malarvegi sem liggur til vinstri. Á skilti á vegamótunum stendur "Hamranesflugvöllur". Eftir þessum vegi er ekið til norð- austurs um 1 km, þar til komið er að flugvellinum. Einnig er hægt að aka Kaldárselsveg og síðan fram hjá Hvaleyrarvatni. Arnarvöllur: Þarna hafa módelflugmenn á Suðurnesjum gert góðan módelflugvöll. Leiðarvísir: Sverrir sendir! Melgerðismelar: Þessi völlur er fyrir vélflug, svifflug og módelflug. Svæðið er rekið meðal annars af Flugmódelfélagi Akureyrar. Hafið samband við þá ef ykkur langar til að prófa völlinn. Þetta var á sínum tíma aðalflugvöllur Norðurlands. Leiðarvísir: Ekið um 20 km til suðurs frá Akureyri inn í fjörðinn. Þegar komið er að Edduhótelinu (Hótel Vin) að Hrafnagili er leiðin um það bil hálfnuð. Sjá nánar á vegakorti, þar sem vegurinn greinist nokkuð á leiðinni. Völlurinn er á vinstri hönd og fer varla fram hjá mönnum, því þar er m.a. stórt flugskýli. Eyrarbakkavöllur: Fá uppl. Efst á síðu Hvaða flugmódelfélög eru á Íslandi?
Þytur er stærsta félagið og eru í því félagar meira og minna frá öllu landinu. Á Akureyri er Flugmódelklúbbur Akureyrar, á Suðurnesjum er Flugmódelklúbbur Suðurnesja og á Selfossi klúbburinn Smástund. Á Akranesi eru allmargir módelflugmenn. Þytur hefur heimilisfangið: Pósthólf 5219, 125 Reykjavík. Upplýsingasíma hverju sinni er að finna á heimasíðu félagsins. Á félagaskrá Þyts eru um 150 manns á aldrinum 10 ára til sextugs. Virkir félagar eru þó nokkuð færri. Efst á síðu Hve langt dregur fjarstýringin?
Meira en 1000 metra í lofti ef hún er í lagi, en módelið sést ekki vel ef það er lengra í burtu en 300 til 500 metra. Efst á síðu Hve hratt flýgur módelið?
Byrjendamódel allt að 70 km/klst, listflugvél 100 til 150 km/klst, hraðfleyg listflugvél allt að 200 km/klst, þota allt að 450 km/klst. Efst á síðu Hvað gerist ef mótorinn drepur á sér?
Yfirleitt er mjög auðvelt að láta módelið svífa örugglega til jarðar eins og svifflugu. Efst á síðu Þarf leyfi til að fljúga flugmódeli?
Nei. Einungis gera módelfélögin þá skyldu til manna sem fljúga á sérstökum módelvöllum að þeir séu í viðurkenndu módelfélagi, og að það félag sé með tryggingu fyrir sína félagsmenn. Það hefur verið sá misskilningur í gangi að venjuleg heimils og ábyrgðartrygging sé nóg en það er rangt. Passið ykkur á því að vera í viðurkenndu flugmódelfélagi þar sem þú ert tryggður fyrir mögulegu tjóni á þriðja aðila. Efst á síðu Þarf að kaupa tryggingar?
Félagar í Þyt eru sjálfkrafa aðilar að hóptryggingu, sem tryggir þá ef þeir verða bótaskyldir vegna tjóns sem þeir valda. Hámarksbætur eru í dag sambærilegar við ábyrgðartryggingu bifreiða. Enginn ætti að fljúga ótryggður, því hann gæti orðið öreigi ef hann veldur slysi; dæmi eru um það erlendis. (Módelflug getur valdið slysum.) Efst á síðu Get ég kennt mér sjálfur að fljúga?
Nei. Þó er það rétt hugsanlegt ef menn byrja með mjög auðvelda svifflugu. Útilokað er að fljúga vélflugu hjálparlaust í byrjun. Efst á síðu Flughermar
Á síðustu árum hafa komið fram flughermar sem líkja eftir flugi módela. Einn slíkur er frá Grate Planes (Real Flight) sem hefur verið prófaður hér á landi og reynst vel. Ef menn æfa sig vel með slíkum flughermi fyrir fyrsta flug, er líklegt að flugnámið gangi mun betur, og líkur á óhöppum í byrjun verða miklu minni. Fjárfesting í módelflughermi getur auðveldlega borgað sig á einu sumri! Hægt er að fá flugherma á http://www.flugmodel.com. - Gangi þér vel!  Efst á síðu
|
